Τι μετράμε σε μια κατοικία

Περνάμε ένα μεγάλο μέρος της ζωής μας μέσα στο σπίτι μας. Φροντίζουμε για τη διαρρύθμιση, τη θερμομόνωση, τη θέρμανση και την αισθητική του, αλλά σπάνια αναρωτιόμαστε πόσο υγιεινό είναι πραγματικά το εσωτερικό του περιβάλλον.

Η ποιότητα μιας κατοικίας δεν καθορίζεται μόνο από όσα μπορούμε να δούμε. Ηλεκτρομαγνητικά πεδία, φυσική ραδιενέργεια, ραδόνιο, ατμοσφαιρικοί ρύποι και υγρασία είναι παράγοντες που δεν γίνονται πάντοτε αντιληπτοί, αλλά μπορούν να επηρεάζουν τις συνθήκες διαβίωσης.

Με τις κατάλληλες μετρήσεις μπορούμε να γνωρίζουμε τι πραγματικά συμβαίνει μέσα στο σπίτι μας, να εντοπίζουμε πιθανά προβλήματα και να παρεμβαίνουμε όπου χρειάζεται.

1. Ηλεκτρομαγνητικά πεδία χαμηλών συχνοτήτων

Οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, οι καλωδιώσεις, οι ηλεκτρικοί πίνακες, οι μετασχηματιστές και οι οικιακές συσκευές δημιουργούν ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία, κυρίως στη συχνότητα των 50 Hz.

Η έντασή τους εξαρτάται από την εγκατάσταση, τη λειτουργία των συσκευών και την απόσταση από τις πηγές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα υπνοδωμάτια και οι χώροι πολύωρης παραμονής.

Με κατάλληλα όργανα μετρούμε ξεχωριστά την ένταση του ηλεκτρικού πεδίου (V/m) και τη μαγνητική επαγωγή (μT). Οι μετρήσεις επιτρέπουν τον εντοπισμό πηγών αυξημένης έκθεσης και την αξιολόγηση πιθανών παρεμβάσεων, όπως η μετακίνηση συσκευών ή η αλλαγή της διάταξης ενός χώρου.

2. Ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία υψηλών συχνοτήτων

Τα κινητά τηλέφωνα, οι ασύρματοι δρομολογητές (Wi-Fi), τα τηλέφωνα DECT και οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητικά κύματα ραδιοσυχνοτήτων.

Η μέτρηση αποτυπώνει τα επίπεδα έκθεσης σε διαφορετικά σημεία της κατοικίας και βοηθά στον εντοπισμό των σημαντικότερων πηγών, τόσο εντός όσο και εκτός του κτιρίου.

Παρότι τα θεσμοθετημένα όρια βασίζονται στις επιστημονικά τεκμηριωμένες επιβλαβείς επιδράσεις, η διερεύνηση ορισμένων πιθανών μακροχρόνιων επιπτώσεων συνεχίζεται. Για όσους επιθυμούν μια περισσότερο προληπτική προσέγγιση, μπορεί να εξετάζεται και η δυνατότητα περιορισμού της περιττής έκθεσης.

3. Φυσική ραδιενέργεια και ακτινοβολία γάμμα

Το έδαφος, τα πετρώματα και πολλά συνηθισμένα οικοδομικά υλικά περιέχουν μικρές ποσότητες φυσικών ραδιονουκλιδίων, όπως ράδιο-226, θόριο-232 και κάλιο-40.

Αυτά μπορούν να εκπέμπουν ιοντίζουσα ακτινοβολία, μέρος της οποίας είναι η ακτινοβολία γάμμα.

Με κατάλληλους ανιχνευτές μετράται ο ρυθμός δόσης της εξωτερικής ακτινοβολίας, συνήθως σε μSv/h. Έτσι μπορούμε να διαπιστώσουμε εάν υπάρχουν ασυνήθιστα αυξημένες τιμές σε συγκεκριμένους χώρους ή κοντά σε ορισμένα υλικά.

Η φυσική ραδιενέργεια είναι αναπόσπαστο χαρακτηριστικό του περιβάλλοντος. Η παρουσία της δεν σημαίνει αυτομάτως κίνδυνο, αλλά η αξιολόγηση των επιπέδων έκθεσης μπορεί να αναδείξει περιπτώσεις που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.

4. Ραδόνιο, ο αόρατος ραδιενεργός ρύπος

Το ραδόνιο είναι ένα φυσικό ραδιενεργό αέριο, χωρίς χρώμα και οσμή, που προέρχεται κυρίως από το υπέδαφος και μπορεί να εισέρχεται στα κτίρια μέσω ρωγμών, αρμών και άλλων ανοιγμάτων.

Συχνά παρουσιάζει υψηλότερες συγκεντρώσεις σε υπόγεια και ισόγεια, χωρίς να αποκλείεται η παρουσία του και σε ανώτερους ορόφους.

Η μακροχρόνια εισπνοή του συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Στην Ελλάδα, το θεσμοθετημένο επίπεδο αναφοράς είναι 300 Bq/m³, ως ετήσιος μέσος όρος.

Η μέτρηση ραδονίου είναι διαφορετική από τη μέτρηση ακτινοβολίας γάμμα. Για την αξιόπιστη εκτίμησή του προτιμώνται μετρήσεις μεγάλης διάρκειας, τουλάχιστον τριών μηνών, ωστόσο μπορούμε να έχουμε μια καλή ένδειξη με μετρήσεις εντός μίας ή δύο ημερών.